Turfschip van Breda

Turfschip van Breda, hosted by Anton Boot

In februari 1590 ontdekte Adriaen van Bergen hoe ongelofelijk makkelijk het was om Breda binnen te komen omdat niemand van het garnizoen het turfschip controleerde. Hij besefte meteen dat dit Trojaanse paard een te mooie kans was om te laten schieten en rapporteerde het daarom aan prins Maurits van Nassau.

Het plan werd voorgelegd aan de prins, die er graag zijn akkoord aan gaf en vervolgens de operatie in gang zette, maar onder strikte geheimhouding.

Op 25 februari zou Charles de Heraugiere een aanval leiden aan het hoofd van achtenzestig Nederlandse en Engelse keurtroepen. Zij wachtten aan de monding van het riviertje de Mark op de aankomst van het schip van Adriaen van Bergen vergezeld van de kapiteins Logier en Fervet en luitenant Matthew Held.

Dezelfde dag zouden Maurits van Nassau, Francis Vere en graaf Hohenlohe met 800 Nederlandse en 600 Engelse voetsoldaten en 300 ruiters arriveren te Willemstad, 30 kilometer van Breda. Daar zouden ze wachten op een signaal van Heraugiere dat de operatie succesvol verlopen was.

Op de 26e gingen Heraugiere en zijn mannen aan boord van het schip van Van Bergen. Deze was echter te ziek of had zich verslapen en stuurde daarom zijn twee neven die het schip zouden varen. Reizend over de Mark richting Breda moesten ze laveren door het ijs dat door de extreme winterkou was ontstaan. De reis werd daardoor met enige dagen vertraagd. Maar zaterdagavond waren ze alsnog Breda genaderd en bereikten ze de buitenste poort.

Turfschip 9

De aanval

Verscholen onder stapels turf slaagden ze er – zoals verwacht – in de stad binnen te komen zonder dat de Spaanse soldaten hen controleerden. Toen het garnizoen beet was genomen gaf Heraugiere het signaal aan Maurits, die vervolgens zonder dralen de mars inzette naar de stad.

In de vroege morgen van zondag 4 maart verlieten de aanvallers hun schuilplaats in het schip en splitsten zich in twee groepen: Heraugiere viel de wachtpost aan, terwijl Fervet de wapenopslagplaats van het fort in handen probeerde te krijgen.

In een flitsende actie die de Italiaanse garnizoenssoldaten totaal verraste, schakelden de aanvallers veertig verdedigers uit zonder eigen verliezen. De Italianen en Spanjaarden waren zo overrompeld dat ze in volledige verwarring uiteen werden gejaagd door de straten van de stad.

Tegen zonsondergang arriveerde graaf Hohenlohe met de Nederlandse cavalerie voor de poorten van Breda, gevolgd door Maurits met de hoofdmacht van zijn leger.Tegen die tijd waren Heraugiere en zijn mannen meester van het grootste deel van de stad.

De overgave

Met het garnizoen volledig omsingeld en in volledige verwarring onderhandelde commandant Paolo Lanzavecchia met de aanvallers over de voorwaarden voor overgave van de stad. De volgende overeenkomst werd gesloten:

De stad zou niet worden geplunderd in ruil voor twee maanden soldij voor alle deelnemers aan de aanval. Het daaruit voortkomende bedrag van 100.000 florijnen was overmatig omdat de veel soldaten pas aankwamen na de overgave). De burgers die de stad wilden verlaten zouden niet worden lastiggevallen op basis van hun religie en zij die wilden blijven zouden niet worden gemolesteerd en hun eigendommen zouden met rust worden gelaten.

De inname door Nederlandse en Engelse troepen van Breda, een stad die in veilige handen was gedacht, kwam voor de Spaanse bestuurders als een nare verrassing. De hertog van Parma, Alexander Farnese, was ziedend over de lafheid van de Italiaanse troepen aan wie de verdediging van de stad was opgedragen. Hij beval de executie van drie kapiteins die verantwoordelijk waren geweest voor het garnizoen en een vierde werd uit het leger gezet. Ten slotte kwam er een einde aan de verwijten nadat Eduardo Lanzavecchia ontzet was uit zijn positie als gouverneur van Geertruidenberg.

De Nederlanders en Engelsen hadden eindelijk een beslissend offensief  succes geboekt.

Turfschip 1 Turfschip 2 Turfschip 3 Turfschip 4 Turfschip 5

Terug naar Home

 

Geef een reactie